2 Katlı Villa Hangi Yapı Sınıfına Girer?
Yazının başına geçmeden önce, bir şehrin en güzel taraflarından biri de her sokakta ayrı bir hayat hikâyesi bulabilmektir. Ankara’da büyüdüm ve şehrin her köşesini neredeyse ezbere bilirim. Bir zamanlar, arkadaşım Selim ile hafta sonu gezmelerinde sıkça karşılaştığımız o büyük, iki katlı villaların bazılarının ne kadar etkileyici olduğunu hep düşünürdüm. Lise yıllarından kalma bu hatıralar, şimdi bir soruyu gündeme getirmemi sağladı: “2 katlı villa hangi yapı sınıfına girer?”
Bugün, bu sorunun etrafında döneceğiz, ama tabii ki sadece yapısal özelliklere değil, aynı zamanda bu tür evlerin arkasındaki yaşam tarzına da biraz değineceğiz.
Villa Nedir, Hangi Yapı Sınıfına Ait Olur?
Yıllardır “villa” denince gözümde büyüyen şey, tek katlı ya da iki katlı, müstakil ve genellikle geniş bir alanı kaplayan, lüksün simgesi gibi bir yapıydı. Ancak şimdi, ekonomi okumuş bir birey olarak bu tür kavramların aslında ne kadar teknik ve standartlara dayalı olduğunu daha iyi anlıyorum. Gerçekten de villa dediğimiz şeyin bir yapı sınıfına yerleştirilmesi gerekiyor.
Yapı sınıfı konusunda biraz kafa karıştırıcı terimler olsa da, aslında Türk Yapı Düzeni’ne göre yapıların sınıflandırılması oldukça açık. İki katlı bir villa, genellikle “konut yapıları” sınıfına girer. Peki bu sınıflandırmayı nasıl yapıyoruz? Burada tek katlı, iki katlı veya daha büyük yapılar arasında bir ayrım yok. Önemli olan, yapının yapım tarzı ve geliştirilme amacı. Eğer bir yapı, başka hiçbir işlevi olmayan bir konut olarak inşa edildiyse ve geniş bir bahçeye sahipse, muhtemelen villa sınıfına dahil edilir.
Evet, bu teknik açıdan bakıldığında biraz kuru olabilir, ama unutmamak gerek: Türkiye’deki yapı sınıfı tanımlarında her şeyin bir yeri var.
İki Katlı Villa: Dönemin ve Şehrin “Lüks” Yansıması
Evet, her şeyin bir yeri olduğunu söyledik ama “villa” deyince akla gelen ilk şey lüks oluyor. Ankara’daki Çıkrıkçılar’dan, Yenimahalle’nin biraz daha elit bölgelerine kadar; birkaç tane iki katlı villa görmek için hiç uzaklara gitmenize gerek yok.
Bu tür yapılar, aslında ekonomik gelişmişliğin bir simgesi. Üniversiteden mezun olduktan sonra bir inşaat firmasında kısa bir süre çalıştım ve bu süreçte öğrendim ki; bu tür yapılar aslında zaman içinde şehirlere de yön vermiş. 2 katlı villa, dönemin ekonomik ve sosyal yapısını da yansıtan bir inşa biçimi. Geçmiş yıllarda, özellikle 80’ler ve 90’larda, daha geniş alanlarda yaşamaya olan ilgi arttı ve “villa” tanımı, geleneksel apartman dairesinden daha çok tercih edilir oldu.
Hatta, eskiden köylerde veya kasabalarda yaşayıp şehir merkezine taşınan aileler, kendi köylerinden bildikleri tarzdaki yapıları burada yeniden yaratmaya çalışmışlar. Eski zamanlarda villaların, mimarisi gereği çok özgün olmaması ama geniş bahçeleri ve temiz havasıyla kendine özel bir yeri olduğu söylenebilir.
Yapı Sınıfı ve Mühendislik Perspektifi: 2 Katlı Villa
Mühendislik açısından, iki katlı bir villa, genellikle A sınıfı yapı olarak kabul edilir. Buradaki “A” sınıfı kavramı aslında çok daha geniş bir yapıyı kapsar; kat yüksekliği, dış cephe malzemesi, zemin etüdü gibi birçok detay, yapının kaliteli olmasını sağlar. Örneğin, 2 katlı villa inşa edilirken kullanılan malzeme, en az 30-40 yıl dayanacak kalitede olmalıdır. Eğer binalar zemin etüdü yapılarak, doğru malzemelerle inşa edilmişse, bu yapılar genellikle depreme dayanıklı olurlar. Bu yüzden, 2 katlı villa hangi yapı sınıfına girer diye sorarsak, cevabımız A sınıfı konut olacaktır.
Halk arasında ise “villa” denilince çoğu kişi, büyükçe bir evin hemen yanında bir yüzme havuzunun ve özel bir garajın olduğu görüntüyü canlandırır. Gerçekten de, bu tür yapılar zaman zaman lüks yaşamı temsil etse de, her villa aynı ölçüde donanımlı veya pahalı olmayabilir.
Bir Villanın Sosyo-Ekonomik Yansıması
Ankara’da veya büyük şehirlerde, 2 katlı villa sahipleri genellikle orta ve üst sınıf ailelerden oluşur. Burası, bir evin sadece yapısal değil, sosyo-ekonomik bir anlam taşıdığı yerdir. Zenginlik, statü ve özgürlük gibi unsurlar bir villa ile ilişkilendirilir. Örneğin, kendi evinin büyük bir bahçesi olmasını isteyen insanlar, şehrin gürültüsünden uzaklaşmak için 2 katlı villaları tercih ederler.
Çocukluk arkadaşım Erdal, ailesiyle birlikte o zamanlar 2 katlı bir villada yaşıyordu. Hala hatırlıyorum, yaz tatillerinde oraya gitmek ne kadar keyifliydi. Ağaçlarla çevrili bir bahçede, sabahları kuş sesleriyle uyanmak ve akşamüstü biraz basketbol oynamak; hepsi bu evin yaşam tarzının bir parçasıydı.
Erdal’ın ailesinin durumu, aslında bu tür yapıların bir sosyal sınıf meselesine de dönüşebileceğinin farkında olmadan bize bir örnek sunuyor. Ne de olsa, sadece bir 2 katlı villa, sahiplerine gelişmiş bir yaşam standardı da vaat ediyor.
Sonuç
Özetlemek gerekirse, 2 katlı villa, Türkiye’de genellikle A sınıfı konut kategorisine girer. Ancak, yapı sınıfının ötesinde, bu tür villalar çoğunlukla daha geniş bir yaşam biçimini de sembolize eder. Lüks, geniş alan, sosyal statü ve prestij, bir villanın yalnızca yapısal unsurlarından değil, sosyal anlamından da gelir.
Yani, iki katlı villalar sadece dört duvar ve bir çatıyı aşar. Bu yapılar, zaman zaman ekonomik, sosyo-kültürel bir sınıfın göstergesi olabilir. Bu da demektir ki, 2 katlı bir villa sahibi olmak, çoğu zaman hem inşaat mühendisliğinin hem de yaşam tarzının bir yansımasıdır.